magazines

'Meer aandacht nodig voor teamwerk'

verschenen in: Monitor, magazine van het Erasmus MC

Prof. dr. Johan Lange is opleidingsdirecteur geneeskunde en hoogleraar Chirurgie, in het bijzonder klinisch onderwijs. Tevens is hij voor de helft van de tijd actief chirurg. Daardoor ziet hij als geen ander wat de medische ontwikkelingen zijn en wat studenten nodig hebben in hun opleiding. Die opleiding loopt achter bij de praktijk, vindt hij. Pas afgestudeerde artsen worden te snel in het diepe gegooid en moeten zelfstandig aan de slag terwijl ze nog niet de vereiste ervaring hebben. Lange vindt dat de artsenopleiding moet worden aangescherpt, met meer aandacht voor zowel praktische vaardigheden als werken in een team.

Wat is het grootste knelpunt in de opleiding?
“Pas afgestudeerde artsen zijn niet optimaal uitgerust om zelfstandig te functioneren. Dat is niet iets van de laatste tijd, het was in mijn eigen studietijd ook al zo. En sindsdien is de geneeskunde alleen maar complexer geworden en is bovendien de studietijd verkort. Ik ben niet de eerste die dit manco ter sprake brengt. Anderen hebben dat ook gedaan, maar men hoopte daarbij dat de tekortkoming in vervolgopleidingen werd goedgemaakt. Helaas is dat niet zo.”

Wat moet er veranderen?
“Zowel technische als communicatieve vaardigheden moeten meer worden geoefend. En verder moeten studenten leren om in een team te werken. Niet alleen multidisciplinair, maar ook met vakgenoten. Artsen worden nu te individueel opgeleid. Natuurlijk is er in de spreekkamer een individuele relatie met de patiënt. Maar het is nu nog te vaak: ‘het is mijn patiënt’, in plaats van ‘het is onze patiënt’.”

Maar artsen moeten toch ook zelfstandig kunnen werken?
“Uiteraard, maar in mijn visie mogen ze dat pas als ze voor een handeling zijn gecertificeerd. En tot dan staan ze onder supervisie van een ervaren arts. Je kunt dan ook eerlijk tegen een patiënt zeggen: ‘de arts die u behandelt is beginnend, maar wel gecertificeerd’. Nu wordt het patiënten vaak niet verteld als hun arts beginnend is. Maar een patiënt mag natuurlijk geen proefkonijn zijn op wie een arts nog iets moet leren.”

Wat doet het Erasmus MC om de opleiding te verbeteren?
“We hebben het Skills Centrum, waar vanaf volgend jaar ook teamtrainingen worden gegeven aan artsen in opleiding. Verder is er het Skills Plaza, waar studenten basistechnieken als bloedprikken en hechten leren. Nieuw is dat dat vanaf oktober wordt aangestuurd door studenten zelf. En voortaan zullen we studenten gedurende de hele opleiding ook gaan beoordelen op communicatie, zowel met elkaar als met patiënten. Een consequentie daarvan is dat, als een student niet voldoet op dat gebied, we moeten concluderen dat die student niet geschikt is als arts. Ook als ‘ie voor de rest allemaal zevens en achten heeft.”

Welke ontwikkeling is van belang voor uw vakgebied?
“De concurrentie in de zorg. Dat baart me wel zorgen. Want is er straks nog wel aandacht voor opleidingen? Daarmee maak je immers geen winst. Integendeel, ze kosten alleen maar geld. Goede opleidingen betalen zichzelf altijd terug, maar dat vraagt wel een langetermijn visie van alle partijen, zowel ziekenhuizen als verzekeraars en de overheid.”

Wat doet u met tegenzin, maar moet toch gebeuren?
“Het doorworstelen van financiële verslagen en overzichten. Ik heb daar geen achtergrond voor en het kost me veel tijd. Verder vind ik dat er veel te veel vergaderd wordt. Voor ieder probleem wordt als een soort reflex een commissie of een werkgroep opgericht.”

Van welke beslissing heeft u spijt?
“De beslissing, in de jaren 1990, om een bepaalde nieuwe chirurgische techniek snel in te voeren. Met die techniek heb ik toen een complicatie gemaakt bij een patiënt. Dat kwam door onvoldoende overleg met collega-chirurgen en te veel vertrouwen in de eigen expertise. Het had gelukkig geen dodelijke afloop, maar het heeft wel mijn overtuiging bevestigd dat het functioneren van een arts in een team van levensbelang is voor een patiënt. Het is gelukkig lang geleden en ik kan er nu constructief over praten. Ik gebruik het zelfs als voorbeeld van een leermoment in lessen aan studenten.”

mijn foto’s

contact

Kees Vermeer
journalist / tekstschrijver
M 06-16708129
e

©2008-2018 Kees Vermeer [colofon]